Katmanların Ayrışması
Aynı birimde üç katman: bir yılda üretilen (GSYH), üstünde birikmiş olan (servet), bir yılda piyasada el değiştiren (piyasa akışı). MS 1'de üçü neredeyse tek bir çizgi. Bugün birbirinden kopmuş üç bant - ve en üste çıkan, en sonra doğan katman.
Dikey eksen logaritmik, hepsi trilyon dolar (2025 eşdeğeri). Bantlar arasındaki gölge iki katman arasındaki farktır: solda saç teli, sağda açılan kama. 1990 dolayında piyasa akışı birikmiş serveti geçip en üste çıkıyor - üretimden ve stoktan kopmuş, kendi frekansında dönen bir katman.
Dünya GSYH (yıllık)Birikmiş servet (stok)Piyasa akışı (yıl içi)
Bugün: GSYH 118 T$ · servet 734 T$ · piyasa akışı 9.735 T$
Aynı dönemde fiziksel taban (MS 1 = 1)
Nüfus ×43 · madde ×186 · kişi başı madde ×4,3. Üç değer katmanı bunun üstünde 700 – 9.000 kat büyüdü.
Dört perde
MÖ 10.000 – 8.000
1. Bağlı katmanlar
Avcı-toplayıcı. Değer diye ayrı bir şey yok; üretim, stok ve akış aynı şey. Grafik MS 1'den başlıyor çünkü öncesi için tek bir dünya servet rakamı yok.
MÖ 8.000 – MS 1800
2. İlk kaldıraç
Tarım. Servet ölçülebilir hale geliyor (toprak, altın, yapı) ama kâğıt yok. Üç katman hâlâ birbirine yapışık, sadece artık sayıları var.
1800 – 1950
3. Kopma
Kömür ve sanayi. GSYH ve servet birlikte yükseliyor; iki savaş servet bandında çöküntü yaratıyor. Piyasa katmanı 1900'de servetin altında doğuyor.
1950 – bugün
4. Serbest dönüş
Finansallaşma. Piyasa akışı 1990 dolayında serveti geçiyor; 2025'te birikmiş servetin 13 katı hızında dönüyor. En üst kat en alt katı beklemiyor.
Aynı hikâyenin diğer anlatımı: Altı Rakamın Yelpazesi →Tarihsel seri metodolojisi (Layer 2) →